Ала-Арча суу сактагычы

Ала-Арча суу сактагычы Бишкек шаарынын түндүк бөлүгүндө, Ала-Арча дарыясынын нугу боюнча жайгашкан. Суу сактагыч кар эриген сууну топтоо жана аны ысык мезгилде, негизинен айыл чарба муктаждыктары үчүн пайдалануу максатында кызмат кылат. Суунун эң жогорку деңгээли апрель–май айларында болот — дал ушул маалда пирамидалуу теректер өскөн жээк тилкелери суу астында калат. Ошондуктан май айы суу сактагычта кайык менен сейилдөө үчүн эң ылайыктуу мезгил. Бул убакта теректердин түз катарларынын арасынан сүзүп өтүп, алардын таза, көгүш суудогу чагылышын көрүүгө болот. Туруктуу таза суу жана бийик дарактар болгондуктан, айрым канаттуулар (боз чапчандар жана бакландар) суу сактагычтын жээгин уя салуучу жай катары тандашат, көптөгөн дарактарда ондогон уяларды көрүүгө болот. Бул жерде бакалар, башка суу канаттуулары жана суу жаныбарлары да кездешет. Ала-Арча суу сактагычы — ысык түштүк жайы башталганда жашоонун жана салкындын чыныгы булагы.

Жетүү үчүн Бишкектен түндүккө, Махатма Ганди көчөсү (Жаш Гвардия бульварынын уландысы) менен жүрүү керек. Айланма жол менен кесилишкен жерде түз улантыңыз. Каналдын үстүндөгү көпүрөдөн өткөндөн кийин оңго бурулуп, топурак жол менен суу сактагычтын түндүк четине жана аны түндүктөн тосуп турган дамбага карай жүрүңүз. Дамбадан өткөн соң оңго бурулуп, суу сактагычка түндүк тарабынан кирип турган жарым аралга чыгыңыз. Андан ары акыркы максатыңызга жараша жолду тандаңыз. Дамбадан кийинки жолдор кадимки шаардык жеңил унаа үчүн араң өтүмдүү, бирок аралык жакын болгондуктан, керек болсо унааны калтырып, жөө улантууга болот.

Сезон так апрель–май айлары менен чектелет. Июндун башында суу тартыла баштайт, жээк сызыгы алыстап, кайык ижаралоочу компаниялар ишин токтотуп, Ысык-Көлгө же башка жерлерге көчүшөт. Сууда жүрүүдө коопсуздуктун стандарттуу эрежелерин унутпаңыз (куткаруучу жилет сунушталса — сөзсүз кийиңиз) жана кенелерди да эстен чыгарбаңыз: жазында жарым аралдагы нымдуу, бийик чөптөрдө алар көп кездешет.

Суудагы маршрутту жарым аралдын батыш жээгинен баштап, саат жебесине каршы багытта айланып өтүү эң ыңгайлуу. Жээкке жакыныраак сүзүүгө аракет кылыңыз — дал ушул жерде чоң дарактардын калың көлөкөсүндө, суу каптаган токойдун арасынан сүзүп өткөндөй сезим пайда болот. Канаттуулардын уялары жайгашкан жер жарым аралдын чыгыш тарабында, ага чейин суу аркылуу бир тарапка 30–40 мүнөттөй жол жүрүлөт (ылдамдыгыңызга жана баштаган жериңизге жараша). Бул жерде бир аз эс алып, канаттуулардын жашоосун байкоого болот. Уялары бар дарактардан бир аз алысыраак болуу сунушталат, анткени алардын тургундары кээде бейкапар натуралисттердин башына «так багытталган абадан сокку» жасоону адат кылып алышкан.