Көл-Төр көлү

Көл-Төр көлү Кегети капчыгайынын каптал бутагында, деңиз деңгээлинен болжол менен 2700 метр бийиктикте жайгашкан. Көлгө алып барган маршрут Чүй облусундагы эң татаал популярдуу багыттардын бири болуп эсептелет, анткени бийиктик айырмасы (башталыш чекитине жараша) 900 метрден 1100 метрге чейин жетет. Ошого карабастан, максат бардык күч-аракетке татыктуу: көл өзүнүн өзгөчө кооздугу жана суусунун адаттан тыш түсү менен таң калтырат. Жыл мезгилине жана жарыкка жараша суунун түсү көгүш-жашылдан асман көккө чейин өзгөрүшү мүмкүн. Жөө жол жакшы көрүнөт жана белгилер менен белгиленген, ошондуктан багыт алууда олуттуу кыйынчылыктар жок. Айрым жерлерде учурдагы бийиктикти жана кийинки негизги чекитке чейинки аралыкты көрсөткөн көрсөтмө тактайчалар орнотулган.

Бишкектен эң кыска жол Лебединовка жана Новопокровка аркылуу өткөн трасса менен өтөт (Жибек Жолу проспектинин уландысы). Красная Речка айылында оңго бурулуш керек. Андан ары жол Юрьевка, Сын-Таш жана Рот-Фронт айылдары аркылуу өтүп, Кегети капчыгайына алып келет. Бул жерден тартып жолдун абалы начарлай баштайт: асфальт акырындап топурак жолго айланат. Кегети дарыясындагы көпүрөгө жетпей, унааны каттатуу жана экологиялык төлөм төлөө керек болгон пост бар (накталай акча кабыл алган терминал бар). 2024-жылга карата жеңил унаа үчүн төлөм 200 сомдун тегерегинде болгон. Дарыянын каршы (оң) жээгине өткөндөн кийин дагы бир чакырымдай жүрүп, жол айрыкка жетесиз. Оң жакка кеткен жол экинчи көпүрөгө жана андан ары Кегети капчыгайы боюнча Кегети шаркыратмасына алып барат. Сизге түз жүрүү керек. Көп өтпөй жол солго бурулуп, Кегетинин оң куймасы болгон Көл-Төр суусунун жээги менен кетет. Бул жолдун абалы орточодон төмөн жана бара-бара начарлайт, шаардык унаалар менен жүрүү кыйын болушу мүмкүн. Унаа токтотуучу жерди автоунааңыздын мүмкүнчүлүгүнө жараша тандаңыз. Албетте, канчалык алыс барсаңыз, ошончолук азыраак жөө басасыз, бирок бул участок анча тик эмес, ошондуктан убакыт менен күчтөн көп деле утпайсыз.

Бул маршрут физикалык жактан оор, ошондуктан күчүңүздү туура баалаңыз. Баруу-келүү жолу орто эсеп менен 7–8 саат талап кылат, ошондуктан жетиштүү суу жана тамак-аш алуу зарыл. Эрте чыгуу, күндүн батыш убактысын эске алуу жана коопсуздук үчүн чырак алып жүрүү да маанилүү. Треккинг таякчалары жылдын кайсы мезгили болбосун катуу сунушталат. Капчыгайда кар өрөөнгө салыштырмалуу кечирээк эрийт жана эрте түшөт: октябрдын ортосуна карата кардын калыңдыгы жарым метрге жетиши мүмкүн. Тик участоктор абдан тайгак болуп калат, ошондуктан ылайыктуу бут кийим сөзсүз керек. Көл-Төргө баруунун эң жакшы мезгили — июль жана август.

Маршруттун башында бийиктикти акырындык менен алган топурак жол менен барасыз. Андан кийин жол кенен жана ачык көрүнгөн жөө тропага айланып, чыныгы ийне жалбырактуу токой аркылуу өтөт (Кыргызстан үчүн сейрек көрүнүш). Көл-Төр суусу сиздин оң жагыңызда калат: айрым жерлерде жакын, айрым жерлерде болсо терең капчыгайдын ылдый жагында агат. Бир маалда көтөрүлүү кескин татаалдашат — тропа өрөөндү бөгөп турган каптал кырка тоолордун бирин ашып өтөт. Бул эң оор участок: тик көтөрүлүү эч качан бүтпөйт дегендей сезилет, бирок андан кийин жол жеңилирээк болорун унутпаңыз. 2350 метр бийиктикте дарыя күтүлбөгөн жерден жоголуп, анан көз алдыңызда тоодон агып чыга баштайт — бул көлдү кармап турган чоң моренадан сүзүлүп чыккан суулар. Бир аз жогору, токой менен альп шалбааларынын чек арасында эс алуу үчүн ыңгайлуу аянтча бар. Жолдун экинчи жарымы тепкич сымал кырка тоого көтөрүлөт: жай участоктор тик жерлер менен алмашып турат. Бул бөлүк объективдүү түрдө биринчи жарымына караганда бир аз жеңилирээк, бирок бийиктикке байланыштуу тоо оорусунун алгачкы белгилери — тез чарчоо, демигүү, баш айлануу — пайда болушу мүмкүн. Шашылбаңыз, канча керек болсо ошончо эс алыңыз — жана сөзсүз максатыңызга жетесиз.