Жашыл-Көл көлү

Жашыл-Көл Чоң-Кемин дарыясынын өрөөнүндө жайгашкан. Чоң-Кемин — Чу дарыясынын ири оң куймаларынын бири. Чоң-Кемин өрөөнү обочолонгон аймак болуп саналат: ал тар капчыгайдан башталып, андан соң кеңейип, түндүк-чыгыш багытта, Казакстан менен чек арага чейин созулат. Көл өрөөнгө кирген жерден бир нече ондогон чакырым алыстыкта, дарыянын жээги менен кеткен жолдун так жанында жайгашкан, ошондуктан ага түз эле унаа менен жетүүгө болот. Бирок акыркы 20–30 чакырым жолдун абалы начар. Жашыл-Көлдүн айланасында дагы бир нече кызыктуу жерлер бар — алар тууралуу төмөндө айтып беребиз.

Ысык-Көлгө кеткен трасса менен жүрүп отуруп, Чоң-Кеминге бурулушка жетүү керек (бул бурулуш Боом капчыгайына кире бериштин алдында жайгашкан), андан соң солго бурулат. Андан ары М-027 негизги жолу менен, эч жакка бурулбай, дарыянын оң (орогр.) жээги менен түз жүрүү зарыл. Тегирменти айылына чейин жол негизинен сапаты начар асфальт жана айрым жерлеринде шагыл жол; андан кийин жолдун абалы дагы начарлайт. Жашыл-Көлгө кадимки жеңил унаа менен жетүүгө болот, бирок бул бир топ чарчаткан сапар. Жол тандабас же клиренси жогору унаа ылайыктуураак. Көл жолдун так сол тарабында жайгашкан — аны өткөрүп жиберүү мүмкүн эмес. Унааны кичинекей көтөрүлүштөн кийин токтотсоңуз болот, ал жерден Жашыл-Көлдүн кооз көрүнүшү ачылат.

Тегирменти айылынан Жашыл-Көлгө чейинки жол чынында эле таштуу жана тегиз эмес болгондуктан чарчатат. Эртерээк чыгып, кайтып келүүгө жетиштүү убакыт калтырууга аракет кылыңыз. Жолго чыгар алдында запас дөңгөлөктү текшериңиз. Бул аймакта байланыш начар, ошондуктан мүмкүн болсо экинчи унаа менен баруу же кошумча коопсуздук чараларын көрүү сунушталат. Зарыл учурда өтүп бара жаткан унааны токтотууга аракет кылыңыз — мындай кырдаалдарда жергиликтүү тургундар жардам берүүгө даяр.

Көлдүн өзүнөн тышкары (ага унаа менен жетүүгө болот), ушул эле аймакта дагы эки кызыктуу жер бар. Биринчиси — Жашыл-Көлдөн жогору, ошол эле жээкте жайгашкан аталышы жок көл. Ага барчу жөө жол Жашыл-Көлгө куя турган булакты бойлой өтөт (бир нече жолу сууну кечип өтүүгө туура келет); бийиктик айырмасы болжол менен 500 метр. Экинчи кооз жер — ажайып кооз Көл-Көгүр көлү. Бирок ал Чоң-Кеминдин аркы жээгинде жайгашкан жана бул жерде ишенимдүү өтмөк жок. Көл-Көгүргө баруунун эки жолу бар. Биринчиси — агым боюнча ылдый жактагы көпүрө аркылуу өтүп, андан соң сол жээк менен жогору карай жүрүү. Бирок көпүрөдөн көлгө чейинки аралык болжол менен 20–25 км (бир багытта), ошондуктан ат менен баруу же сапарды эки күнгө бөлүү (Көл-Көгүрдө түнөп калуу менен) туура келет. Экинчи мүмкүнчүлүк — Жашыл-Көлдөн бир нече чакырым ары жайгашкан асма өткөөл (арканга илинген кичинекей кабина, өз колу менен жасалган фуникулёр сыяктуу). Бул ыкманын коопсуздугуна баа бере албайбыз жана тобокелдиктерди кылдат баалоону өтүнөбүз.