Ак-Түз

Кичи-Кемин өрөөнү — Чу дарыясынын оң куймасы — Чүй облусунун түндүгүндө, Казакстан менен чек арага жакын жайгашкан. Ушул капчыгай аркылуу өткөн жолдун акыркы чекити — Ак-Түз айылы. Совет мезгилинде айылдын жанында кен казуучу ишкана жана байытуучу фабрика курулган. Бул жерде баалуу минералдарды камтыган рудалар казылып, кайра иштетилген. Кен аймагында руданы казуу жүргүзүлгөн карьер сакталган. Учурда ал жаан-чачын жана кардын эриген суулары менен толгон. Карьерге алып баруучу жол Кыргызстан үчүн сейрек кездешкен, түндүк аймактарды элестеткен ийне жалбырактуу токой аркылуу өтөт.

Ак-Түзгө жетүү үчүн Ысык-Көл трассасы менен жүрүп, Карабек уулу Жантай ханга арналган эстеликтен кийин дароо Боролдай айылынын бурулушуна чейин барыңыз. Айылдын ичинде оңго бурулуп, Кичи-Кемин өрөөнү аркылуу унаа жолу бүткөн жерге чейин (Ак-Түз айылынын кире беришинен көп узабай) улантыңыз. Жолдо Кичи-Кеминге арналган баракта сүрөттөлгөн чоң скворечникти, суу сактагычты жана кайың токоюн көрөсүз. Ак-Түздөгү карьерге алып баруучу жол шлагбаум менен жабылган, ошондуктан бул жерден унааны калтырып, жөө улантуу керек. Кичи-Кемин өрөөнү боюнча жол кадимки жеңил унаа үчүн толугу менен ылайыктуу. Бирок капчыгайдын тар бөлүктөрүндө жана бийиктикте кар эрте түшүп, кеч эриерин эске алуу зарыл. Сезондун башында же аягында барсаңыз, кышкы дөңгөлөктөрдү колдонуу жакшы.

Кенден алынган айрым рудалар табигый радиоактивдүүлүгү жогору болгон. Кыска убакытка баруу үчүн бул коркунучтуу эмес, бирок карьердин суусун ичүүгө, анда сүзүүгө, ошондой эле жол боюнда мол өсүп турган облепиха мөмөлөрүн терип же жегенге болбойт.

Шлагбаумдан кийин руда ташыган жүк унаалары үчүн салынган, жакшы байкалуучу токой жол менен жүрүңүз. Жол деңиз деңгээлинен 2100 метрден (шлагбаумда) 2300 метрге чейин (карьерде) акырындап көтөрүлөт. Серпантиндин кичине бөлүгү Кыргызстан үчүн сейрек кездешкен, чыныгы түндүк ийне жалбырактуу токою аркылуу өтөт. Андан жогору жерлерде аймак ачык жана салыштырмалуу тегиз болуп, облепиха бадалдары, кооз жарлар, казылган жерлер жана сейрек дарактар кездешет. Жол түз эле карьердин жанына чейин барып, суунун жээгине түшүп, тепкич сымал аскалардын жасалма көлдүн күзгүдөй бетинде чагылышын көрүүгө мүмкүндүк берет.